Badania profilaktyczne to trudny temat… A dlaczego trudny? A dlatego, że zazwyczaj są one dość drogie i musimy sfinansować je z własnej kieszeni, bo nasze ubezpieczenie zdrowotne ich nie obejmuje. Czy zdarzyło Ci się pójść do lekarza rodzinnego z prośbą o skierowanie na badania krwi, podczas gdy czuła/eś się dobrze, nie miała/eś żadnych objawów i tak naprawdę wszystko było ok? No właśnie, zapewne wizyta nie zakończyła się wystawieniem skierowania, a Ty musiała/eś samodzielnie wygospodarować sobie środki na opłacenie tych badań.
Niestety taka jest rzeczywistość i, mimo że badania profilaktyczne RATUJĄ ŻYCIE, to cały czas jest o nie ciężko.
Jeśli jednak Twoje zdrowie jest dla Ciebie dużą wartością. Chcesz zadbać o siebie i planujesz wziąć sprawy w swoje ręce, to jesteś w dobrym miejscu. Tutaj dowiesz się jakie badania krwi warto regularnie wykonywać, aby sprawdzić, czy wszystko jest w porządku i możesz spać spokojnie.
Pamiętaj, że oprócz badań krwi, warto wykonywać także kilka innych badań np. cytologię, pomiary ciśnienia tętniczego krwi, badanie dermatoskopowe skóry, badanie ogólne moczu, czy USG piersi i jamy brzusznej. To oczywiście nie wszystko – dziś jednak skupimy się na badaniach krwi.
Chorujesz na coś, męczą się różne dolegliwości, czujesz się źle lub odczuwasz ból? Koniecznie skonsultuj się z lekarzem i postępuj zgodnie z jego zaleceniami. Zdrowie to nie żarty i w tej kwestii warto słuchać kogoś z wiedzą i doświadczeniem w tym temacie. Jeśli jednak jesteś zdrowa/y, dobrze się czujesz i chcesz sprawdzić, czy na pewno wszystko jest ok, to czytaj dalej.
— Uwaga – ta lista jest opracowana dla osób zdrowych! Jeśli już na coś chorujesz, przyjmujesz leki, to może się ona wydłużyć o kilka dodatkowych badań dostosowanych do Twojej jednostki chorobowej i Twoich dolegliwości —
Jakie badania profilaktyczne warto wykonywać regularnie
Morfologia krwi
To zazwyczaj pierwsze badanie, które przychodzi nam do głowy, jeśli ktoś powie „badanie krwi”. Nie bez powodu, bo może nam dużo powiedzieć o stanie organizmu. Jest tanie, łatwo dostępne, a wynik otrzymujemy zazwyczaj tego samego dnia.
Glukoza i insulina
Bardzo często rozpoznawana w ostatnich latach insulinooporność. To stan, który jeśli zostanie przez nas niezauważony (np. przez brak właśnie badań profilaktycznych) może rozwijać się i w przyszłości prowadzić do cukrzycy. Niestety cukrzyca typu 2 dotyka wielu osób, kiedyś uważana za chorobę dorosłych, teraz rozpoznawana jest już nawet u dzieci. Związane jest to przede wszystkim z nieprawidłowym stylem życia, wysokoprzetworzoną dietą i brakiem ruchu. Aby sprawdzić, jak ma się Twoja gospodarka węglowodanowa wykonaj oznaczenie stężenia glukozy oraz insuliny na czczo. Jeśli w wynikach pojawi się coś niepokojącego, to diagnostyka może zostać poszerzona o wykonanie tzw. krzywej glukozowo-insulinowej, czyli doustnego testu tolerancji glukozy.
Lipidogram
To jedno (a raczej cały pakiet) z badań, które warto wykonać przede wszystkim wtedy, jeśli masz nadmierną masę ciała. Dieta jest daleka od ideału, a na aktywność fizyczną zazwyczaj „nie masz czasu”. W skład lipidogramu wchodzi stężenie cholesterolu całkowitego, frakcji HDL, czyli potocznie mówiąc „dobrego cholesterolu”, frakcji LDL, czyli „złego cholesterolu” oraz trójglicerydów. Dzięki tym kilku badaniom możesz sprawdzić, jak duże jest u Ciebie ryzyko wystąpienia m.in. zawału serca lub udaru mózgu. Jak widzisz – to nie żarty, a poważna sprawa. Dlatego jeśli nie pamiętasz, kiedy ostatnio miała/eś wykonywane te badania lub co gorsza – nigdy nie miała/eś wykonywanego lipidogramu, to zrób sobie prezent i udaj się do punktu pobrań.
Kreatynina
Dla wielu osób poważne problemy zdrowotne to właśnie wspomniany wcześniej zawał i udar, a zapominają, że inne narządy także mogą chorować. Aby sprawdzić, jak się mają Twoje nerki, warto wykonać oznaczenie stężenia kreatyniny oraz obliczyć eGFR. Nazwa trudna i trzeba liczyć, ale to nie ważne, bo obliczenia wykona za Ciebie laboratorium i otrzymasz gotowy wynik do interpretacji przez lekarza.
ALT, AST
To kolejne skróty nazw, które mogą Ci wiele nie mówić, ale są bardzo ważne. Badania kryjące się pod tymi skrótami powiedzą Ci, jak się miewa Twoja wątroba. Jeśli dotychczas nie stroniła/eś od alkoholu lub przyjmujesz antykoncepcję hormonalną, to koniecznie dopisz te badania do swojej listy.
TSH
TSH to hormon produkowany przez przysadkę mózgową, ale zazwyczaj wykonujemy oznaczenie jego stężenia, aby dowiedzieć się, jak działa nasza… tarczyca. To właśnie TSH wpływa na wydzielanie hormonów tarczycy. Aby mieć lepszy obraz jej funkcjonowania warto wykonać badania poziomu ft3 i ft4. W szerszej diagnostyce chorób tarczycy także anty-TPO, anty-TG oraz USG tarczycy.
Jakie jeszcze badania profilaktyczne warto wykonać
25(OH)D – czyli oznaczenie stężenia witaminy D we krwi. Jak już pewnie wiesz, suplementacja witaminy D jest bardzo ważna, bo zdecydowana większość z nas bez suplementacji miałaby duży niedobór. Dzięki oznaczeniu stężenia można indywidualnie dostosować dawkę suplementacji, a w razie potrzeby ją zmniejszyć lub zwiększyć.
Ferrytyna – to ona mówi o zapasie żelaza w Twoim organizmie. Tutaj uważaj, bo ferrytyna jest również białkiem ostrej fazy. Mówiąc mniej medycznym językiem, jej stężenie rośnie w przypadku stanu zapalnego w organizmie. Oznacza to, że wykonując badania np. w czasie infekcji ferrytyna wyjdzie wyższa. Będziesz myślał/a, że Twój magazyn żelaza ma się bardzo dobrze, a tak naprawdę może być tam nieco pustawo.
Jak przygotować się do badań profilaktycznych
Do niektórych badań profilaktycznych należy się odpowiednio przygotować. Do części należy być na czczo, do innych nie ma takiej potrzeby. Czasem trzeba odstawić przyjmowane leki i suplementy, dlatego przed udaniem się na badania, skonsultuj się z pracownikiem punktu pobrań i dopytaj, czy do wybranych przez Ciebie badań należy się wcześniej w jakiś szczególny sposób przygotować. Bez tego wyniki mogą być niemiarodajne, a Ty zmarnujesz pieniądze, bo badanie będzie trzeba powtórzyć.
Jakie badania profilaktyczne warto robić co roku- krótkie podsumowanie
Tak jak wcześniej zostało już wspomniane – to tylko spis badań profilaktycznych z krwi, jakie warto wykonać, aby zobaczyć, w jakim stanie jest Twój organizm, nad czym musisz popracować lub co również może się okazać – z jakim problemem zdrowotnym się zmagasz i gdzie szukać pomocy. Jeśli już na coś chorujesz, to może konieczne będzie zmodyfikowanie tej listy i dopisanie do niej kilku innych badań. Pamiętaj także, że nie leczy się wyników badań, a PACJENTA – Twoje samopoczucie, objawy, dolegliwości także są ważne – nie bagatelizuj ich. Jeśli czujesz, że coś jest nie tak, to nie bój się prosić o pomoc, szukać, sprawdzać i walczyć o swoje zdrowie 🙂
